Ο ασυμβίβαστος δημιουργός που έδωσε ώθηση στον ελληνικό κινηματογράφο…

«…Μ' αρέσει η διάλυση της ζωής και η ανασύνθεσή της μέσα από τους φακούς της μηχανής και το μάτι του σκηνοθέτη»
Νίκος Κούνδουρος

H NEW STAR ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ

ΔΕΥΤΕΡΑ 27 OΚΤΩΒΡΙΟΥ
ΑΦΑΙΑ- NEW STAR artcinema

ΩΡΕΣ ΠΡΟΒΟΛΩΝ
19.00 ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ
21.00 VORTEX ή Το Πρόσωπο της Μέδουσας
23.00 ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟΙ

ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ

«Ένας ύμνος στην παντοδυναμία του ερωτικού ενστίκτου»

Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος
Σενάριο: Βασιλης Βασιλικος, Κωστας Σφηκας
Μουσική: Γιαννης Μαρκοπουλος
Σκηνικά-Κοστούμια: Νίκος Κούνδουρος
Μοντάζ: Γιώργος Τσαούλης
Παραγωγή: Μίνως Φιλμ
Φωτογραφία: Τζιοβάνι Βαριάνο
Ηθοποιοί: Κλεοπάτρα Ρώτα, Ελένη Προκοπίου, Τάκης Εμμανουήλ, Βαγγέλης Ιωαννίδης, Ζαννίνο, Ανέστης Βλάχος
Ασημένια Άρκτος Σκηνοθεσίας και Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου το 1963, Βραβεία καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, μουσικής και κριτικών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1963.

Μία ελληνική ταινία, εμπνευσμένη από το αθάνατο μυθιστόρημα του λόγγου Δάφνις και Χλόη. Στην Ελλάδα του 2000 π.Χ., μία ομάδα βοσκών κατεβαίνει από τα βουνά κοντά σ' ένα χωριό ψαράδων ψάχνοντας γόνιμη γη. Στο δρόμο χάνονται και συναντούν τις γυναίκες κάποιων ψαράδων που λείπουν στην θάλασσα. Ο Σκύμνος, ένας προ-έφηβος βοσκός, πλησιάζει με παιδική αδεξιότητα τη δωδεκάχρονη Χλόη, που ήδη φανερώνει τα πρώτα δείγματα γυναικείας ανάπτυξης, και αφήνει τον νεαρό να την πλησιάζει μόνο βήμα προς βήμα. Ένας σύντομος και βίαιος έρωτας γεννιέται ανάμεσά τους. Η παρακολούθηση της ερωτικής πράξης των μεγάλων μεγαλώνει την ερωτική ένταση στα παιδιά και οδηγεί στην τραγική λύση. Τα ατίθασα παιχνίδια τους ξυπνούν την επιθυμία του Λύκα, ενός μουγκού βοσκού που απαγάγει τη Χλόη. Εκείνη του παραδίνεται στην απραλία αλλά ο Σκύμνος, μάρτυρας αυτής της σκηνής, ανήμπορος να αντέξει την πίκρα της προδοσίας, ζητά το θάνατο στη θάλασσα όπου αφήνεται να τον παρασύρουν τα κύματα.

VORTEX ή Το Πρόσωπο της Μέδουσας

«Ένας παθιασμένος έρωτας. Μία αδελφοκτονία. Μία απαγορευμένη ταινία.»

Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος
Σενάριο: Νίκος Κούνδουρος, Βαγγελης Γκουφας
Μουσική: Γιαννης Μαρκοπουλος, ακούγονται οι «4 Σφραγίδες της Αποκάλυψης» του Βαγγέλη Παπαθανασίου
Σκηνικά-Κοστούμια: Νίκος Κούνδουρος
Μοντάζ: Νίκος Κούνδουρος
Παραγωγή: Μίνως Φιλμς
Φωτογραφια: Δημήτρης νικολάου, Καρλ Χάιντς Χούμελ
Ηθοποιοί: Αγγελούση Χαρά, Βογιατζής Γιώργος
Υποψηφιότητα για Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Συμμετείχε (εκτός συναγωνισμού) στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1977.

Από τη μισάνοιχτη πόρτα της κάμαράς του, ο Φίλιππος βλέπει την κοπέλα του στην αγκαλιά του μικρότερου αδελφού του. Φεύγει αθόρυβα, χωρίς να τον αντιληφθούν. Λίγες μέρες αργότερα, κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής στα ελληνικά νησιά, ο αδελφός του ξαφανίζεται. Όλοι υποπτεύονται τον Φίλιππο. Ο Αλέξης ομοφυλόξιλος και ερωτευμένος μαζί του, τον προκαλεί να μιλήσει ή αλλιώς θα καταγγείλει την εξαφάνιση στην αστυνομία. Η κοπέλα υποψιάζεται ποιος είναι ο δολοφόνος αλλά παραμένει σιωπηλή. Ένα καινούριο πρόσωπο εμφανίζεται. Ένας περαστικός ξένος. Μυρίζεται το δράμα που θα ξεσκεπάσει από στιγμή σε στιγμή και δε φεύγει. Θέλει κι αυτός το κορίτσι και περιμένει την ευκαιρία. Ο Φίλιππος παρακολουθεί στους άλλους την υποψία που όσο πάει και μεγαλώνει. Νιώθει τον κίνδυνο, αλλά θα παίξει το παιχνίδι μέχρι το τέλος.

ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟΙ

«Οι Παράνομοι είναι η ταινία της οργής. Η αντίσταση είχε πνιγεί, οι τρόποι έκφρασης των αγωνιστών είχαν καταργηθεί κάτω από τη βία ενός αστυνομικού κράτους. Θέλησα να αποτίσω ένα φόρο τιμής στον αντάρτη των βουνών, στον ταπεινωμένο στον εξευτελισμένο, στον αγνοημένο, στην καλύτερη περίπτωση, Έλληνα, που κράτησε ψηλά τη Ρωμιοσύνη».
Νίκος Κούνδουρος

Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος
Σενάριο: Νίκος Κούνδουρος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Σκηνικά-Κοστούμια: Νίκος Κούνδουρος
Ήχος: Μικές Δαμάλας
Μοντάζ: Πέτρος Λύκας
Παραγωγή: Φίνος Φιλμ
Ηθοποιοί: Τίτος Βανδής, Πέτρος Φυσούν, Νέλλη Αγγελίδου, Ανέστης Βλάχος
Επίσημη συμμετοχή Φεστιβάλ Βερολίνου 1959

Η υπόθεση της ταινίας εκτυλίσσεται στην Ελλάδα λίγο μετά το τέλος του εμφυλίου. Όταν ο ήρωας, ο Πέτρος Καζάκος, επιστρέφει στο χωριό του μετά από τρία χρόνια εγκλεισμού σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, βρίσκει τον άντρα που τον είχε προδώσει και για να πάρει εκδίκηση, τον σκοτώνει. Για να γλιτώσει από την αστυνομία, αναζητά καταφύγιο στο βουνό, όπου συναντά δύο άλλους φυγάδες. Ο ένας είναι ο Κοσμάς, επαναστάτης και φυγόδικος, που παραδέχεται ότι έχει καταστρέψει τη ζωή του και το μόνο που θέλει είναι να τον αφήνουν στην ησυχία του. Ο άλλος, ο Αργύρης, είναι ένας νεαρός αγρότης, που σκότωσε τον αδελφό του πάνω στον καβγά για ένα μικρό κομμάτι γης. Όταν οι τρεις φυγάδες ανακαλύπτουν ότι τους έχει περικυκλώσει η χωροφυλακή, αποφασίζουν να αφήσουν το βουνό και να κατευθυνθούν προς τη θάλασσα ελπίζοντας ότι εκεί θα βρουν κάποιο καΐκι για να περάσουν στην απέναντι όχθη. Το μόνο που εμποδίζει την υλοποίηση του σχεδίου τους, είναι η έλλειψη χρημάτων. Σκοτώνουν έναν πλούσιο αγρότη και του παίρνουν τα λεφτά. Το νέο έγκλημα τους δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες. Αναγκάζονται να βρουν ξανά καταφύγιο στα βουνά, παίρνοντας μαζί τους μια νεαρή γυναίκα, που ήταν αυτόπτης μάρτυρας στο φόνο, και φοβούνται ότι θα τους προδώσει. Σύντομα το νερό τους τελειώνει και σιγά σιγά χάνουν το κουράγιο τους και την εμπιστοσύνη στους υπόλοιπους. Ο Κοσμάς ξέρει ότι ήρθε η ώρα να πληρώσουν για τα κρίματά τους. Ο θάνατος δεν τον φοβίζει πια. Αισθάνεται ότι πρέπει να παίξει το τελευταίο του χαρτί και πείθει τους υπόλοιπους να τον ακολουθήσουν προς τη θάλασσα. Κυνηγημένοι από οπλισμένους χωροφύλακες, καταφέρνουν με δυσκολία να βρουν το δρόμο προς την ακτή, όπου φτάνουν εξουθενωμένοι. Εκεί ένα γκρουπ από περιπλανώμενους μουσικούς τους αναγνωρίζει. Ο Κοσμάς προαισθάνεται ότι το τέλος έχει φτάσει και αρνείται να φύγει ξανά για το βουνό. Όταν φτάνει το καΐκι, είναι πολύ αργά για να δραπετεύσουν. Η χωροφυλακή τους έχει ήδη περικυκλώσει. Ο Κοσμάς προτείνει στον Πέτρο να πάρει το κορίτσι και να φύγουν, ενώ ο ίδιος γνωρίζει ότι έχει φτάσει το τέλος του. Μένει πίσω και τελικά σκοτώνεται σε μια τελευταία προσπάθεια να κρατήσει μακριά τους οπλισμένους άντρες, δίνοντας έτσι στους υπόλοιπους την ευκαιρία να γλιτώσουν.

Νίκος Κούνδουρος

Ο Νίκος Κούνδουρος γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου του 1926 στον Άγιο Νικόλαο στη Κρήτη. Γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας πολιτικών, με μεγάλη παράδοση στην Κρήτη. Τελείωσε την Καλών Τεχνών σπουδάζοντας ζωγραφική και γλυπτική. Λόγω του ανεξάρτητου και επαναστατικού του χαρακτήρα, εξορίστηκε στη Μακρόνησο. Εκεί αποφασίζει να ασχοληθεί με το θέατρο και τον κινηματογράφο. Το 1953 γυρίζει τη πρώτη του ταινία, τη Μαγική Πόλη και το 1956 τον Δράκο που είναι ταινία σταθμός για τον ελληνικό κινηματογράφο σαφώς επηρεασμένος από το νεορεαλισμό (Μαγική Πόλις) και τον εξπρεσιονισμό (Ο Δράκος). Η δε ταινία του Ο Δράκος χαρακτηρίστηκε ως η καλύτερη ελληνική ταινία στη δεκαετία του 1950-1960.

Το ασυμβίβαστο του χαρακτήρα του, δημιουργεί πολλά προβλήματα και διακόπτεται συχνά η καλλιτεχνική του δημιουργία. Προβλήματα με τη λογοκρισία αντιμετωπίζει η ταινία του Παράνομοι (1958), που είναι η πρώτη ελληνική ταινία που αναφέρεται στον εμφύλιο πόλεμο. Στην επόμενη ταινία του Το Ποτάμι (1960) διαφωνεί με τους αμερικάνους παραγωγούς ως προς το τελικό μοντάζ της ταινίας. Η ταινία παίζεται στο φεστιβάλ Θεσσαλονικής με δυο διαφορετικές κόπιες και βραβεύεται, αλλά δεν παίζεται ποτέ στο κοινό.Το ίδιο συνέβη και με την ταινία του Vortex, τα γυρίσματα συνέπεσαν με την επιβολή της δικτατορίας, η ταινία ολοκληρώνεται στο εξωτερικό, αλλά δεν διανέμεται ποτέ στο εμπορικό κύκλωμα και προβάλεται μόνο σε μερικές ταινιοθήκες. Πιο πρόσφατα ο Νίκος Κούνδουρος εμπλούτισε την δημιουργική του πορεία με την τριλογία 1922, Μπορντέλο και Μπάιρον, μπαλάντα για έναν δαίμονα. Τριλογία που συνιστά μια χρονολογική αντίστροφη διαδρομή στην ιστορία του ελληνισμού: Μικρασιατική Καταστροφή, Κρητική Επανάσταση, Εθνεγερσία του 1821.

Οι ταινίες του οροθετούν την αφετηρία της καλλιτεχνικής ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου. Η σκηνοθετική του καριέρα κορυφώνεται το 1963 με το βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ του Βερολίνου για την ταινία Μικρές Αφροδίτες.Ο Νίκος Κούνδουρος είναι ένας ξεχωριστός δημιουργός στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, με μια δυναμική και ασυμβίβαστη κινηματογραφική γλώσσα.

Φιλμογραφία

1953 Μαγική πόλη ή Όμορφη πόλη
1956 Δράκος
1958 Παράνομοι
1960 Ποτάμι
1963 Μικρές Αφροδίτες ή το Σημάδι της Αδροδίτης
1967 Vortex ή το πρόσωπο της Μέδουσας
1975 Τα τραγούδια της φωτιάς
1978 1922
1984 Μπορντέλο
1992 Μπάιρον, η μπαλάντα για έναν δαιμονισμένο
1998 Οι φωτογράφοι